Ciężki nieżyt wrzodziejący — Colitis uleerosa gravis.
Schorzenie to może być pochodzenia bakteryjnego, toksycznego lub też stanowić odrębną jednostkę chorobową o niewyjaśnionem jeszcze pochodzeniu. W postaciach bakteryjnych stanowi ono jeden z objawów duru, duru rzekomego, grypy i szczególnie często czerwonki .(niezależnie od powodującego ją zarazka). Postacie toksyczne widujemy, jako colitis mercurialis (szczególnie w zatruciach rtęcią), colitis uraernica. Sprawy te będą omówione w innych działach tej książki — tu ograniczymy się do pierwotnego nieżytu wrzodziejącego, Wielu autorów widzi w nim wyłącznie czerwonkę przewlekłą, inni schorzenie samodzielne, polegające na nadmiernym odczynfie miejscowym tkanek na najróżnorodniejsze czynniki, które w warunkach normalnej pobudliwości tkanek nie byłyby w stanie dać tak wybitnych i groźnych dla życia odczynów. Tern samem ostry nieżyt wrzodziejący staje się zaburzeniem alergicznem i stanowi jeszcze jeden przykład, jak zaburzenie czynnościowe, innoczynność, prowadzić może do powstawania ciężkich zespołów morfologicznych.